Stress, roken en terugval

Stress, roken en terugval

Voor veel rokers geldt dat in periodes van veel spanning of tijdens stressvolle momenten de behoefte om te roken toeneemt. Zelfs bij mensen die gestopt zijn met roken kan de zucht om te roken weer sterk toenemen. Stress is vaak de oorzaak van terugval. Waar komt deze samenhang vandaan en hoe kan je je hier tegen wapenen?

Stress is een trapsgewijze actie in het lichaam.

Allereerst wordt er in de hersenen het hormoon CHR afgescheiden. Dit hormoon gaat via de bloedbaan o.a. naar de pijnappelklier waar als reactie hierop weer een ander hormoon, corticosteron wordt aangemaakt. Corticosteron kan vervolgens weer in de hersenen doordringen. Hier heeft het enorme gevolgen voor de balans van neurotransmitters (de boodschappers van het zenuwstelsel) niet alleen op korte termijn, maar soms ook op langer termijn.

Neurotransmitters hebben een zeer belangrijke functie in de hersenen. Ze reguleren bijvoorbeeld onze stemmingen, eetlust, slaap en onze reactie op pijn. De door Corticosteron verstoorde balans heeft een negatieve invloed op de stemming, eetlust en slaap. Er kan een toename zijn van gevoelens van o.a. angst en somberheid, maar daarnaast kan bij langdurige spanning eetstoornissen en slaapproblemen optreden. Nicotine, maar ook andere genotsmiddelen hebben ook effect op de aanmaak van transmitters door aan de ene kant te zorgen voor een tijdelijke toename van afgifte van o.a. dopamine in het hersengebied wat zorgt voor een genotsgevoel.

Dopamine aanmaak

Aan de andere kant zorgt regelmatige toevoer van nicotine door het roken dat de natuurlijke aanmaak van dopamine afneemt. De roker wordt steeds afhankelijker van de sigaret om zich nog prettig te voelen. Elke beginnende roker leert (vaak onbewust): Roken helpt mij de negatieve gevolgen van spanning te onderdrukken.

Elk moment van spanning, of zelfs de verwachting dat er een stressvolle gebeurtenis staat aan te komen, kan bij de roker de zin in een sigaret oproepen. Zelfs bij een ex-roker, bij wie de natuurlijke aanmaak van dopamine weer is hersteld en die in de meeste situaties niet meer aan roken denkt, kan bij stress of spanning plots de behoefte om te roken weer sterk voelen op komen. En de gedachte hebben: ”Nu heb ik een sigaret nodig.”

Het antwoord

Hoe kan iemand die gestopt is met roken of van plan is te stoppen voorkomen dat stress een terugval veroorzaakt. Het antwoord is leren omgaan met spanning en stress. Een gedragsmatige bestrijding kan de intensiteit van de stresshormoonafgifte terug dringen. Dit kan bijvoorbeeld door meditatie, maar ook door bewegen. Voor veel rokers zal het moeten kosten een jarenlang patroon ( het roken bij stress) te door breken. Aandacht en ondersteuning voor dit proces kan van een stoppen-met- roken-coach komen. Bel stichting Stopbewust voor informatie waar je terecht kan voor coaching.